Bảo trì hệ thống PCCC: làm những gì và bao lâu một lần

Một hệ thống PCCC hoạt động tốt ngày nghiệm thu không có nghĩa là nó còn hoạt động sau hai năm. Ắc quy hết tuổi thọ, đầu báo bám bụi, van bị đóng nhầm sau một lần sửa ống nước — những chuyện nhỏ này chỉ lộ ra khi có sự cố thật, nếu không ai kiểm tra.

Vì sao phải bảo trì

Có ba lý do, xếp theo mức độ quan trọng:

1. Hệ thống phải chạy được khi cần. Đây là lý do duy nhất thực sự đáng kể.
2. Duy trì điều kiện an toàn PCCC là nghĩa vụ của người đứng đầu cơ sở. Khi có đoàn kiểm tra, hồ sơ bảo trì là bằng chứng cho việc này.
3. Điều kiện bồi thường bảo hiểm. Nhiều hợp đồng bảo hiểm cháy nổ yêu cầu chứng minh hệ thống được bảo trì định kỳ.

Làm những gì

Hệ thống báo cháy

• Kiểm tra đèn báo lỗi, nguồn chính và nguồn dự phòng của tủ trung tâm.
• Đo điện áp ắc quy; ắc quy có tuổi thọ hữu hạn và cần thay theo khuyến cáo nhà sản xuất, không đợi đến khi hỏng hẳn.
• Test thử từng vùng (hệ thường) hoặc từng địa chỉ (hệ địa chỉ), đối chiếu với sơ đồ để chắc chắn địa chỉ hiển thị đúng vị trí thật.
• Vệ sinh đầu báo khói — bụi là nguyên nhân số một gây báo giả.
• Thử nút nhấn khẩn, chuông và đèn báo cháy.

Máy bơm và đường ống

• Chạy thử bơm điện và bơm bù áp; ghi lại áp lực duy trì trên đồng hồ.
• Chạy thử bơm diesel. Đây là hạng mục hay bỏ sót nhất: kiểm tra ắc quy khởi động, mức nhiên liệu, nước làm mát và cho chạy đủ thời gian để đánh giá.
• Kiểm tra trạng thái tất cả các van. Van khoá nhầm ở vị trí đóng khiến cả nhánh hệ thống mất tác dụng mà không có cảnh báo nào.
• Kiểm tra mức nước bể, van phao, rò rỉ đường ống.

Bình chữa cháy và tủ chữa cháy

• Kiểm tra áp kế, chốt an toàn, niêm phong, vỏ bình, hạn kiểm định.
• Kiểm tra lăng, vòi, khớp nối trong tủ; vòi mục hoặc khớp nối sai chuẩn là lỗi thường gặp.
• Đảm bảo bình và tủ không bị hàng hoá che khuất — điều này thuộc về vận hành hằng ngày hơn là bảo trì.

Thoát nạn

• Thử đèn chiếu sáng sự cố và đèn exit bằng cách ngắt nguồn, kiểm tra thời gian duy trì thực tế của ắc quy.
• Kiểm tra cửa thoát nạn: mở được từ bên trong, không bị khoá, không bị chèn vật cản.

Chống sét

• Đo điện trở nối đất, so sánh với giá trị yêu cầu và với lần đo trước. Xu hướng tăng dần qua các lần đo là dấu hiệu mối nối bị ăn mòn.

Bao lâu một lần

Tần suất phụ thuộc loại hệ thống, tính chất cơ sở và hướng dẫn của nhà sản xuất. Trong thực tế vận hành, nhiều cơ sở áp dụng cách chia sau:

Đây là thông lệ tham khảo. Tần suất bắt buộc cho một cơ sở cụ thể cần đối chiếu với tiêu chuẩn áp dụng cho loại hình đó và yêu cầu của cơ quan quản lý tại địa phương.

Hồ sơ bảo trì nên có gì

Một biên bản bảo trì dùng được cần có: ngày thực hiện, danh sách thiết bị đã kiểm tra kèm kết quả, ảnh chụp những điểm bất thường, danh mục kiến nghị khắc phục kèm mức độ ưu tiên, và chữ ký của cả hai bên.

Phần quan trọng nhất là danh mục kiến nghị khắc phục. Biên bản chỉ ghi "hệ thống hoạt động bình thường" cho một hệ thống mười năm tuổi thường là biên bản không ai thực sự đi kiểm tra.

Ba dấu hiệu hệ thống đang có vấn đề

• Tủ trung tâm có đèn lỗi sáng thường trực và mọi người đã quen với nó.
• Chuông báo cháy bị tắt tiếng "tạm thời" từ nhiều tháng trước.
• Không ai trong cơ sở biết van chính của hệ thống chữa cháy nằm ở đâu.

Nếu gặp một trong ba dấu hiệu này, nên khảo sát lại toàn bộ hệ thống trước khi ký hợp đồng bảo trì định kỳ.